Haberler

TÜRKİYE BİLİM İLETİŞİMİ ZİRVESİ ODTÜ’DE DÜZENLENDİ

TÜBİTAK yürütücülüğünde ve ODTÜ ev sahipliğinde düzenlenen 1. Türkiye Bilim İletişimi Zirvesi, 14-15 Ekim 2026 tarihlerinde ODTÜ Kültür ve Kongre Merkezi’nde gerçekleştirildi. Türkiye’de ilk kez düzenlenen zirve, bilim insanlarını, eğitimcileri, bilim merkezi çalışanlarını, medya temsilcilerini ve araştırmacıları bir araya getirdi. Katılım için 2 bin 300 kişinin başvuruda bulunduğu zirvede, bilimsel bilginin toplumla buluşturulması, bilime duyulan güvenin güçlendirilmesi ve bilim iletişiminin farklı uygulama alanları ele alındı.

Zirvenin açılışında ilk konuşmayı yapan ODTÜ Rektörü Prof. Dr. Ahmet Yozgatlıgil, etkinliğin Türkiye’nin bilimsel birikimini toplumla buluşturmak ve özellikle gençlerin bilim ve teknolojiyle bağını güçlendirmek açısından önemini vurguladı. Bilim iletişiminin yalnızca araştırma sonuçlarının duyurulmasıyla sınırlı olmadığını belirten Prof. Dr. Yozgatlıgil, bilimin kanıta, sorgulamaya ve kendini sürekli yeniden değerlendirmeye dayanan işleyişinin de topluma anlatılması gerektiğini ifade etti. Bilgiye erişimin kolaylaştığı günümüzde doğru bilgiyi yanlış bilgiden ayırt etmenin giderek zorlaştığına ve yapay zekanın yanlış bilginin yayılmasını kolaylaştırabildiğine dikkat çeken Prof. Dr. Yozgatlıgil, bilime duyulan güvenin güçlendirilmesi için bilimsel bilgi kadar henüz bilinmeyenlerin ve belirsizliklerin de açıkça paylaşılmasının önemine değindi.

ODTÜ’nün bilim iletişimini bilimsel araştırmalar kadar önemsediğini belirten Prof. Dr. Yozgatlıgil, üniversitenin Toplum ve Bilim Merkezi ve Bilim İletişimi Ofisi aracılığıyla yürüttüğü çalışmaları anlattı. Bilim şenlikleri, deney atölyeleri, bilim kafeler, radyo ve televizyon yayınları gibi farklı faaliyetlerle bilimsel bilginin toplumla paylaşılmasını ve bilimsel merakın geliştirilmesini amaçladıklarını aktaran Prof. Dr. Yozgatlıgil, ODTÜ’nün 70. yılında bu sorumluluğu daha güçlü biçimde üstlendiklerini ifade etti. Zirvenin bilim insanları, iletişimciler, eğitimciler ve toplumun farklı kesimleri arasında yeni işbirliklerinin gelişmesine katkı sağlamasını diledi.

Açılışta Prof. Dr. Yozgatlıgil’in ardından konuşan TÜBİTAK Başkanı Prof. Dr. Orhan Aydın, bilim iletişiminin bilim ile toplum arasında karşılıklı anlayış ve güvene dayanan bir ilişki kurmayı gerektirdiğini, bilim insanlarının yalnızca bilgi aktarmakla değil, toplumu dinlemekle de sorumlu olduğunu ifade etti. Açılışın son konuşmasını yapan Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır ise bilimsel araştırmalarla üretilen bilginin anlaşılır bir dille toplumun her kesimine aktarılmasının önemine dikkat çekerek dijital ortamlarda yanlış bilginin hızla yayılmasının bilim iletişimini daha da önemli hâle getirdiğini belirtti.

İki gün süren zirvenin programında bilim ile toplum arasındaki etkileşim, bilimsel bilgiye güven, yapay zeka ve dijital platformlar, bilim haberciliği, sağlık iletişimi ve bilim merkezlerinin çalışmaları gibi farklı başlıklar ele alındı. İlk gün Arizona Eyalet Üniversitesi’nden Prof. Dr. Darlene Cavalier bilim ile toplum arasındaki ilişkiyi ve toplumun bilimsel araştırma süreçlerine katılımını, astronot Tuva Cihangir Atasever uzay araştırmalarının toplumla paylaşılmasını, çevrimiçi katılan sanatçı Refik Anadol ise bilimsel verilerin görselleştirilmesini konu alan sunumlar gerçekleştirdi. Programda ayrıca kutup araştırmaları, bilimsel bilgiye duyulan güven ve dijital platformların bilim iletişimindeki rolü üzerine değerlendirmeler yapıldı.

Zirvenin ikinci gününde üniversitelerin bilim iletişimindeki rolü, popüler bilim yayıncılığı, medya ve bilim merkezlerinin deneyimleri öne çıktı. “Bilim İletişiminde Merak, Bilgi, Farkındalık” başlıklı oturumda ODTÜ Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi ve Rektör Danışmanı Prof. Dr. Y. Eren Kalay, “Üniversitelerde Bilim İletişimi Çalışmaları Nasıl Şekilleniyor?” başlıklı sunumunda ODTÜ’de yürütülen bilim iletişimi faaliyetlerini anlattı. Zirve kapsamında ayrıca TÜBİTAK’ın Bilim ve Teknik dergisinin 60 yıllık yayıncılık geçmişinden seçilen kapakların yer aldığı “60 Yıl, 60 Kapak” sergisi ziyaretçilerle buluştu.

Zirve kapsamında düzenlenen ödül töreninde, Bilim ve Toplum Destek Programları Proje Teşvik Ödülleri ile Bilim İletişimine Katkı Ödülleri ilk kez sahiplerini buldu. Bilim iletişimi alanındaki çalışmaların farklı kategorilerde ödüllendirildiği törende, ev sahibi üniversitenin bilim iletişiminde öne çıkan öğrenci topluluğu kategorisinde ODTÜ İlkyar ödül aldı. Türkiye Bilim İletişimi Zirvesi’nin bundan sonra her yıl farklı bir üniversitenin ev sahipliğinde düzenlenmesi planlanıyor.

DOÇ. DR. ÇİĞDEM TOPARLI’YA BİLİM KADINLARI İÇİN PROGRAMI’NDAN DESTEK

ODTÜ Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü’nden Doç. Dr. Çiğdem Toparlı, L’Oréal Türkiye’nin UNESCO Türkiye Millî Komisyonu işbirliğiyle yürüttüğü Bilim Kadınları İçin Programı kapsamında bu yıl desteklenen dört bilim insanından biri oldu. Bu yıl seçilen dört araştırmacının her birine 400 bin TL tutarında bir yıllık araştırma bursu verilecek. Türkiye’de 2003 yılından bu yana yürütülen program kapsamında bugüne kadar desteklenen bilim kadını sayısı 132’ye ulaştı.

Doç. Dr. Toparlı’nın araştırması, yenilenebilir enerji santrallerinde kullanılabilecek çinko-hava pillerinin ömrünü ve verimliliğini artırmayı amaçlıyor. Proje kapsamında, pillerin çinko bölümünde kullanım sırasında oluşan aşınmayı ve düzensiz birikimleri azaltmaya yönelik yeni bir anot tasarımı geliştirilecek. Çalışmanın daha güvenli, verimli ve sürdürülebilir enerji depolama teknolojilerinin geliştirilmesine katkı sağlaması hedefleniyor.

Program kapsamında Doç. Dr. Toparlı’nın yanı sıra Anadolu Üniversitesi’nden Doç. Dr. Belgin Sever, Gebze Teknik Üniversitesi’nden Doç. Dr. Tuğçe Nihal Gevrek Civan ve Sağlık Bilimleri Üniversitesi’nden Prof. Dr. Zeliha Uğur Aydın da araştırma bursu almaya hak kazandı.

Detaylar için: Basında ODTÜ

ODTÜ’YE YÖK’TEN YILIN DOKTORA TEZİ ÖDÜLÜ

ODTÜ Gıda Mühendisliği Bölümü Araştırma Görevlisi Dr. Esmanur İlhan Şen, 2026 Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Üstün Başarı Ödülleri kapsamında “Mühendislik Alanında Yılın Doktora Tezi” ödülüne layık görüldü. Ödül, 6 Ekim 2026 tarihinde Cumhurbaşkanlığı’nda düzenlenen 2026-2027 Akademik Yılı Açılış Töreni’nde verildi.

Dr. İlhan Şen, Prof. Dr. Mecit H. Öztop danışmanlığında ve Prof. Dr. Behiç Mert eş danışmanlığında yürüttüğü “Pickering Emülsiyonlarının Formülasyonu ve Akış Destekli Manyetik Rezonans Görüntüleme ile İntragastrik Jelleşme Davranışının İncelenmesi” başlıklı doktora teziyle ödüle hak kazandı.

Tez kapsamında, doğal bileşenlerden oluşan ve mideye ulaştığında jel kıvamına geçebilen yeni emülsiyon sistemleri geliştirildi. Bu sistemlerin sindirim sürecindeki davranışları, manyetik rezonans görüntüleme yöntemiyle incelendi. Çalışmada elde edilen bulgular, sindirim sürecinin daha kontrollü ilerlemesine ve tokluk hissinin daha uzun sürmesine katkı sağlayabilecek fonksiyonel gıdaların geliştirilmesine yönelik yeni olanaklar ortaya koydu. Araştırmanın sonuçları uluslararası bilimsel yayınlara ve yeni araştırma işbirliklerine de zemin hazırladı.

Üniversitelerde yürütülen bilimsel araştırmaları, projeleri, doktora tezlerini ve topluma hizmet faaliyetlerini teşvik etmek amacıyla verilen 2026 YÖK Üstün Başarı Ödülleri, bu yıl “Yılın Doktora Tezi”, “Kurumsal Ödüller” ve “Özel Ödüller” olmak üzere üç ana başlık altında toplam 20 kategoride sahiplerini buldu.

ODTÜ UZAY ÇALIŞMALARIYLA IAC 2026’DA YER ALDI

ODTÜ, 5-9 Ekim 2026 tarihleri arasında Antalya NEST Kongre Merkezi’nde düzenlenen 77. Uluslararası Uzay Kongresi’ne (IAC 2026) akademisyenleri, araştırmacıları ve öğrencileriyle katıldı. ODTÜ standında üniversitenin uzay alanındaki araştırma projeleri tanıtıldı.

ODTÜ Rektörü Prof. Dr. Ahmet Yozgatlıgil, kongrede yaptığı açıklamada, Ay’ın güney kutbunun keşfine yönelik geliştirilen yapay zeka destekli mikro keşif aracı CHERI’nin prototipinin tamamlandığını, testlerinin sürdüğünü ve 2030 yılında fırlatılmasının planlandığını belirtti. Çin Uzay Ajansı, Çin’deki üniversiteler ve firmalarla işbirliği içinde yürütülen projede, iki otonom mikro keşif aracının Ay’ın güney kutbunda birlikte çalışarak haritalama ve kaya incelemeleri yapacağını, birbirlerinin fotoğraflarını çekerek görevi belgeleyeceğini aktardı. Prof. Dr. Yozgatlıgil’in kongreye ilişkin değerlendirmelerinde ODTÜ’nün küçük uydu çalışmalarını kapsayan METUCube, derin denizlerden Güneş Sistemi’ndeki okyanus dünyalarına uzanan DeepTrace ve uzay haberleşmesine odaklanan GO SPACE projeleri de yer aldı.

Kongre kapsamında Axiom Space tarafından düzenlenen bilim odaklı medya yuvarlak masa toplantısına da katılan Prof. Dr. Yozgatlıgil, ODTÜ’nün Axiom Space Üniversite İttifakı’nda Türkiye’den yer alan tek üniversite olduğunu belirtti. İttifak kapsamında Avrupa ve ABD’deki üniversitelerle birlikte mikro yerçekimi ortamında malzeme, enerji ve biyoteknoloji alanlarında ortak araştırmalar gerçekleştirmeyi planladıklarını ifade etti. Axiom Space Bilim Direktörü Dr. Lucie Low ise ODTÜ ile ortak araştırma alanları ve yeni işbirliği fırsatları üzerine görüşmelere başladıklarını açıkladı.

Kongrenin ardından yaptığı değerlendirmede Prof. Dr. Yozgatlıgil, “Kongre boyunca dünyanın farklı ülkelerinden üniversiteler, araştırma kuruluşları ve uzay sektörünün temsilcileriyle mevcut ortaklıklarımızı geliştirme ve yeni çalışmaların olanaklarını değerlendirme fırsatı bulduk” ifadelerini kullandı. Genç araştırmacıların ve öğrencilerin uluslararası bilim ortamında yer almasından duyduğu memnuniyeti dile getiren Prof. Dr. Yozgatlıgil, ODTÜ Uzay Teknopark aracılığıyla akademik birikimi girişimcilik ve sanayiyle buluşturmayı amaçladıklarını belirtti.

Detaylar için: Basında ODTÜ

AVRUPA GÖLCÜKLERİNDE EKOLOJİK İŞLEYİŞ ARAŞTIRMASI NATURE ECOLOGY & EVOLUTION’DA

ODTÜ Biyolojik Bilimler Bölümü öğretim üyesi ve Ekosistem Araştırma Merkezi (EKOSAM) Müdürü Prof. Dr. Meryem Beklioğlu ile ODTÜ Limnoloji Laboratuvarı araştırmacısı Feride Avcı’nın yazarları arasında yer aldığı “Biodiversity Enhances Pond Ecosystem Multifunctionality Across Europe” (Biyoçeşitlilik Avrupa Genelinde Gölcük Ekosistemlerinin Çok İşlevliliğini Arttırıyor) başlıklı araştırma makalesi, 14 Ekim 2026 tarihinde Nature Ecology & Evolution dergisinde yayınlandı.

Avrupa Birliği Ufuk 2020 Programı tarafından desteklenen ve ODTÜ’nün ortakları arasında bulunduğu PONDERFUL projesi kapsamında yürütülen araştırmada, Türkiye’nin yanı sıra Almanya, Belçika, Birleşik Krallık, Danimarka, İspanya ve İsviçre olmak üzere Avrupa’daki yedi ülkede toplam 206 gölcük incelendi. Türkiye’deki 29 gölcükte yürütülen saha çalışmalarının koordinasyonunu ise Prof. Dr. Beklioğlu ile Avcı üstlendi.

Araştırmada su bitkileri, zooplanktonlar, sucul omurgasızlar ve amfibilerin çeşitliliği ile metan salımı, birincil üretim ve biyokütle gibi ekosistem işlevleri arasındaki ilişki incelendi. Bulgular, biyoçeşitlilik ile gölcüklerin birden fazla ekosistem işlevini sürdürme kapasitesi arasında pozitif bir ilişki bulunduğunu ve bu ilişkinin kurak bölgelerde daha belirgin olma eğiliminde olduğunu ortaya koydu. Özellikle zooplankton çeşitliliğinin ekosistem işlevleriyle güçlü bir ilişkisi olduğu belirlenirken, tarımsal faaliyetlerle bağlantılı besin maddesi artışının bu işlevlerle negatif ilişki gösterdiği tespit edildi. Araştırma, gölcüklerin korunması ve restorasyonunda biyoçeşitliliğin sürdürülmesi ile besin kirliliğinin azaltılmasının birlikte ele alınması gerektiğine işaret etti.

Makaleye buradan ulaşılabilir.

GIDA İNOVASYON VADİSİ İÇİN 10 ÜNİVERSİTEDEN İŞBİRLİĞİ

ODTÜ, gıda sektöründe yenilikçi ve katma değerli ürünler geliştirmek amacıyla oluşturulan Gıda İnovasyon Vadisi girişiminde yer alan 10 üniversiteden biri oldu. Girişimin kuruluşuna yönelik mutabakat, 8 Ekim 2026 tarihinde Boğaziçi Üniversitesi’nde düzenlenen 5. Gıda İnovasyon Zirvesi’nde duyuruldu.

Boğaziçi Üniversitesi bünyesinde kurulması planlanan Gıda İnovasyon Vadisi’nin koordinatörlüğünü ODTÜ Gıda Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hami Alpas üstlendi. Üniversitelerin araştırma altyapılarını ve akademik birikimini sanayinin üretim kapasitesiyle buluşturmayı amaçlayan girişim kapsamında, sağlıklı, güvenilir ve fonksiyonel gıda ürünlerinin geliştirilmesi hedefleniyor. Gıda İnovasyon Vadisi’nin sekretaryasını Gıda, İçecek ve Tarım Politikaları Araştırma Merkezi (GİFT) yürütecek.

Zirvede yaptığı konuşmada üniversitelerin birbirinden bağımsız yürüttüğü araştırmaların ortak projelere dönüştürülmesini amaçladıklarını belirten Prof. Dr. Alpas, ilk bir yıl içinde tüketici ihtiyaçlarına yönelik yenilikçi gıda ürünleri geliştirmeyi hedeflediklerini ifade etti. Girişimin üniversitelerin yanı sıra kamu kurumları, sivil toplum kuruluşları, gıda sanayicileri ve girişimcilere de açık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Alpas, geliştirilecek ürünlerin hem Türkiye’de hem de uluslararası pazarlarda tüketicilere sunulmasının amaçlandığını belirtti.

Gıda İnovasyon Vadisi girişiminde ODTÜ’nün yanı sıra Ankara Üniversitesi, Boğaziçi Üniversitesi, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Çukurova Üniversitesi, Hacettepe Üniversitesi, İstanbul Teknik Üniversitesi, Sakarya Üniversitesi, Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi ve Yıldız Teknik Üniversitesi yer alıyor.

Detaylar için: Basında ODTÜ

KARADENİZ’DE METALCE ZENGİN PARÇACIK BULUTLARI HARİTALANDIRILDI

ODTÜ Deniz Bilimleri Enstitüsü (DBE) araştırmacıları, ağustos ayının son haftasında Karadeniz’de gerçekleştirdikleri araştırma seferinde denizin derinliklerinde oluşan metalce zengin parçacık bulutlarını haritalandırdı. Sakarya Nehri’nin denize döküldüğü bölgeden yaklaşık 150 kilometre açığa kadar uzanan alanda yürütülen çalışmada, geliştirilen yeni sensörler ve ölçüm yöntemleri kullanılarak gözle görülemeyen mikro ve nano boyuttaki parçacıkların dağılımı incelendi.

ODTÜ DBE Müdür Yardımcısı Prof. Dr. Mustafa Yücel, yaklaşık 7-8 yıldır takip ettikleri bu oluşumu son üç yılda Avrupa Araştırma Konseyi (ERC) desteğiyle geliştirilen teknolojiler sayesinde daha ayrıntılı inceleme olanağı bulduklarını belirtti. Parçacıkların özellikle demir ve mangan bakımından zengin olduğunu belirten Prof. Dr. Yücel, araştırmanın metal kaynaklı kirliliğin kıyıdan açık denize yayılımının anlaşılmasının yanı sıra nanoteknoloji, malzeme bilimi ve uzay araştırmaları açısından da yeni bilgiler sağlayabileceğini ifade etti.

Detaylar için: Anadolu Ajansı

DOÇ. DR. BAHAR GÜRSEL BLOOMBERG HT’DE GÜNEYDOĞU ASYA ARAŞTIRMASINI ANLATTI

ODTÜ Fen-Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Bahar Gürsel, Bloomberg HT’de Prof. Dr. Taşansu Türker’in sunduğu “Tarih Keyfi” programına konuk oldu. “Singapur ve Malay Yarımadası” başlıklı bölümde Gürsel, 1867-1946 yılları arasında Güneydoğu Asya’da Osmanlı ve Türk imgesinin gündelik yaşamdaki yansımalarını ele alan araştırmasını anlattı.

Gazete haberleri, reklamlar, ticari ürün etiketleri ve tiyatro oyunları gibi tarihsel kaynaklar üzerinden yürüttükleri çalışmadan örnekler paylaşan Doç. Dr. Gürsel, Osmanlı ve Türk kültürünün Singapur ve çevresindeki toplumlar tarafından nasıl algılandığını değerlendirdi. Ertuğrul Fırkateyni’nin 1889 yılında Singapur’a gelişi, Osmanlı konsolosu Ahmet Ataullah Efendi’nin faaliyetleri ve Mustafa Kemal Paşa ile Enver Paşa’nın görsellerinin ticari ürünlerde kullanılması programda ele alınan konular arasında yer aldı.

Araştırmanın Osmanlı ve Türkiye’ye ilişkin imgelerin bölgedeki gündelik yaşam ve kültürel hafızadaki yerini ortaya koymayı amaçladığını belirten Doç. Dr. Gürsel, çalışmalarını ilerleyen dönemde Çince ve Malayca kaynakları da kapsayacak şekilde genişletmeyi planladıklarını ifade etti.

Detaylar için: Basında ODTÜ