Haberler

AVRUPA BAŞKENTLERİNİN ÜNİVERSİTELERİ ODTÜ VE ANKARA ÜNİVERSİTESİ EV SAHİPLİĞİNDE BULUŞACAK

ODTÜ, Avrupa başkentlerindeki üniversiteleri bir araya getiren UNICA’nın 19-20 Kasım 2026 tarihlerinde Ankara’da düzenlenecek Araştırma Grupları Zirvesi’ne Ankara Üniversitesi ile birlikte ev sahipliği yapacak. Zirvede iklim değişikliği, sürdürülebilir yeşil teknolojiler ve yapay zekâ konuları odağa alınırken Avrupa üniversiteleri arasındaki araştırma ve iş birliği ağlarının geliştirilmesine yönelik çalışmalar ele alınacak.

Zirvenin hazırlıkları, 24-26 Haziran 2026 tarihlerinde İspanya’daki Alcalá Üniversitesi ev sahipliğinde gerçekleştirilen UNICA Genel Kurulu ve Rektörler Semineri’nde değerlendirildi. ODTÜ Rektörü Prof. Dr. Ahmet Yozgatlıgil ve Ankara Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Necdet Ünüvar’ın beraberlerindeki heyetlerle katıldığı programda araştırma iş birlikleri, bilgi ve teknoloji transferi, bilim diplomasisi, yükseköğretimde yapay zekâ uygulamaları ve üniversitelerin küresel sorunların çözümündeki rolü görüşüldü. Genel Kurulda, Hacettepe Üniversitesi’nin de aralarında bulunduğu dört yükseköğretim kurumu UNICA üyeliğine kabul edildi.

Prof. Dr. Yozgatlıgil, Avrupa’daki üniversitelerin temsilcilerini ODTÜ ile Ankara Üniversitesi’nin birlikte ev sahipliği yapacağı UNICA Araştırma Grupları Zirvesi için Ankara’ya davet etmekten memnuniyet duyduğunu belirtti. Zirvenin COP31’in Türkiye’de düzenleneceği döneme denk gelmesine dikkat çeken Prof. Dr. Yozgatlıgil, “Avrupa üniversitelerinin sesini küresel sürdürülebilirlik gündemine taşımak için eşsiz bir fırsata sahibiz” ifadelerini kullandı.

LEARN & CONNECT 5:40 LECTURE SERIES’TE SENTETİK BİYOLOJİ ELE ALINDI

ODTÜ “Learn & Connect: 5:40 Lecture Series” etkinliğinin 20’nci oturumu, 30 Haziran 2026 tarihinde Kültür ve Kongre Merkezi Kemal Kurdaş Salonu’nda gerçekleştirildi. ODTÜ Biyolojik Bilimler Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Urartu Özgür Şafak Şeker, “Sentetik Biyoloji: Yaşamın Mühendisliği” başlıklı konuşmasında, biyolojinin mühendislik ilkeleriyle yeniden ele alınmasını ve canlı sistemlerin belirli amaçlar doğrultusunda tasarlanmasını sağlayan sentetik biyoloji alanındaki gelişmeleri anlattı.

Etkinliğin açılışında konuşan ODTÜ Rektörü Prof. Dr. Ahmet Yozgatlıgil, sentetik biyoloji ve yaşam bilimlerinin ODTÜ’nün önümüzdeki dönemde önceliklendireceği tematik araştırma alanları arasında yer alacağını söyledi. Kimya, biyoloji, kimya mühendisliği, bilgisayar mühendisliği ve enformatik gibi farklı alanları bir araya getirecek ortak araştırma altyapılarının geliştirilmesinin planlandığını aktaran Prof. Dr. Yozgatlıgil, üniversitenin araştırma kapasitesini ve uluslararasılaşmasını güçlendirecek yeni strateji ve destek programları üzerinde çalıştıklarını ifade etti. Prof. Dr. Yozgatlıgil ayrıca, yapay zekâ, robotik ve donanımı buluşturan “fiziksel yapay zekâ” alanında Dünya Bankası finansmanıyla kurulması planlanan altyapının da ODTÜ’nün yanı sıra diğer üniversitelere, KOBİ’lere ve eğitim kurumlarına katkı sağlamasının hedeflendiğini belirtti.

Açılış konuşmasının ardından sahneye gelen Doç. Dr. Şeker seminerinde, genetik mühendisliğinin çoğunlukla doğada bulunan genlerin değiştirilmesine veya farklı organizmalara aktarılmasına dayandığını söyledi. Doç. Dr. Şeker, sentetik biyolojinin ise standartlaştırılmış biyolojik parçaları bir araya getirerek doğada bulunmayan yeni işlevler ve sistemler oluşturmayı amaçladığını belirtti. Hücrelerin programlanabilir birer donanım, DNA’nın ise bu donanımı yöneten bir yazılım gibi düşünülebileceğini ifade eden Doç. Dr. Şeker; genetik devreler, standart biyolojik parçalar, sentetik genom çalışmaları ve CRISPR gibi teknolojiler sayesinde çevresel sinyalleri algılayan, bilgi işleyen, karar veren ve karşılaştıkları durumları genomlarına kaydedebilen hücresel sistemlerin tasarlanabildiğini anlattı. Bu çalışmaların biyoteknolojik ilaç ve aşı üretiminden hücre ve gen terapilerine, biyoyakıtlardan çevre kirliliğinin giderilmesine, biyomalzemelerden hastalık belirtilerini izleyen mikroorganizmalara kadar geniş bir uygulama alanı bulunduğunu vurguladı.

Türkiye’nin güçlü insan kaynağına ve nitelikli biyoloji bölümlerine rağmen biyoteknolojik ürün ve girişim sayısı bakımından henüz istenen düzeyde olmadığını belirten Doç. Dr. Şeker, ODTÜ’nün akademik birikimi, yetişmiş öğrencileri ve girişimcilik kültürüyle bu alanda güçlü bir ekosistem oluşturabilecek başlıca merkezlerden biri olduğunu ifade etti. Sentetik biyolojinin pandemilerden yaşlanmaya bağlı hastalıklara, çevresel sorunlardan uzay araştırmalarına kadar birçok alanda çözüm üretme potansiyeli taşıdığını kaydeden Doç. Dr. Şeker, bu teknolojilerin sunduğu imkânların beraberinde önemli sorumluluklar da getirdiğine dikkat çekti. Soru-cevap bölümünün ardından Prof. Dr. Yozgatlıgil, Doç. Dr. Şeker’e teşekkür ederek “sentetik” ODTÜ ayısı hediye etti. Etkinlik, fuaye alanında farklı disiplinlerden ODTÜ mensuplarının bir araya geldiği “Connect” bölümüyle devam etti.

PROF. DR. ALTAN BAYKAL, IMPRS İLERİ DÜZEY DERS PROGRAMINDA DERS VERECEK

ODTÜ Fen Edebiyat Fakültesi Fizik Bölümü öğretim üyesi ve Astrofizik Araştırma Grubu üyesi Prof. Dr. Altan Baykal, Almanya’daki Max Planck Dünya Dışı Fizik Enstitüsünde (Max Planck Institute for Extraterrestrial Physics-MPE) düzenlenecek IMPRS on Astrophysics ileri düzey ders programında ders vermek üzere davet edildi. Prof. Dr. Baykal, 20-24 Temmuz 2026 tarihleri arasında doktora öğrencilerine yönelik “White Dwarfs, Neutron Stars, Black Holes, and Accretion Physics” başlıklı ders serisini verecek.

Derslerde beyaz cücelerin, nötron yıldızlarının ve kara deliklerin iç yapısı, Chandrasekhar limiti, nötron yıldızlarının keşfi ve ikili sistemlerdeki davranışları, pulsar glitchleri ve pulsar manyetosferi ele alınacak. Programda ayrıca genel görelilik, Schwarzschild ve Kerr metrikleri, kara deliklere ilişkin gözlemsel kanıtlar ile ince ve kalın diskler başta olmak üzere yığılma fiziğinin temel süreçleri incelenecek. IMPRS’nin ileri düzey programı, doktora öğrencilerine astrofiziğin farklı alanlarında sunulan birer haftalık dokuz ders dizisinden oluşuyor.

DR. ÖĞR. ÜYESİ BUKET ÖZKAYA’YA BİLGİSAYARLI CEBİR ALANINDA ULUSLARARASI ÖDÜL

ODTÜ Uygulamalı Matematik Enstitüsü Kriptografi Anabilim Dalı Dr. Öğr. Üyesi Buket Özkaya, sembolik hesaplama ve bilgisayarlı cebir alanındaki uluslararası bilimsel topluluklardan Applications of Computer Algebra (Bilgisayarlı Cebir Uygulamaları, ACA) tarafından verilen 2026 Erken Kariyer Araştırmacı Ödülü’ne (Early Researcher Award 2026) layık görüldü. Dr. Öğr. Üyesi Özkaya’ya ödülü, 1-5 Haziran 2026 tarihleri arasında Kosova’nın Priştine kentinde düzenlenen 31’inci Applications of Computer Algebra Konferansı kapsamında verildi.

ACA Çalışma Grubu tarafından 2021 yılında oluşturulan Early Researcher Award, sembolik hesaplama ve bilgisayarlı cebir alanlarında özgün ve etkili bilimsel katkılarıyla öne çıkan, doktora derecesini son 15 yıl içinde almış aktif araştırmacıları onurlandırmayı amaçlıyor. Adayların güncel öz geçmişleri, araştırma beyanları ve ödüle uygunluklarını açıklayan aday gösterme yazıları, uluslararası komite tarafından değerlendiriliyor.

Her yıl ACA konferansı kapsamında açıklanan ödül, araştırmacılara sertifika, parasal destek ve ACA’nın uluslararası platformlarında görünürlük sağlıyor. Dr. Öğr. Üyesi Özkaya’nın bu başarısı, ODTÜ Uygulamalı Matematik Enstitüsü’nün ve ODTÜ’nün uluslararası bilim dünyasındaki görünürlüğüne de katkı sağladı.

ODTÜ KOORDİNASYONUNDAKİ APRISE PROJESİNİN İLK TEKNİK EĞİTİMİ ATİNA’DA DÜZENLENDİ

Horizon Europe ERA Talents kapsamında desteklenen APRISE (Alternative Proteins Research and Innovation Skills Enhancement) projesinin ilk teknik eğitim programı, 29 Haziran-1 Temmuz 2026 tarihleri arasında Atina Tarım Üniversitesi’nde gerçekleştirildi. ODTÜ Gıda Mühendisliği Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Mecit H. Öztop koordinasyonunda yürütülen proje, Avrupa’da alternatif proteinler alanındaki araştırma ve inovasyon ekosistemini geliştirmeyi amaçlıyor. On bir ülkeden 18 ortak kurumun bulunduğu projede Türkiye’yi ODTÜ’nün yanı sıra Bitki Bazlı Gıdalar Derneği (BİTKİDEN), Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı (TTGV) ve Sütaş temsil ediyor.

Bitkisel, mikrobiyal ve kültüre edilmiş protein üretimi ile fermantasyon ve biyoproses teknolojilerinin ele alındığı program kapsamında uygulamalı eğitimler ve teknik ziyaretler düzenlendi. Proje Koordinatörü Prof. Dr. Öztop, alternatif proteinlerin Avrupa’nın sürdürülebilirlik, gıda güvenliği ve rekabetçilik hedefleri açısından stratejik önem taşıdığını belirterek APRISE projesiyle akademi ve sanayi arasındaki bilgi aktarımının hızlandırılmasının hedeflendiğini ifade etti.

Detaylar için: Basında ODTÜ

SÜRDÜRÜLEBİLİR GELECEK İÇİN KİMYANIN ROLÜ ODTÜ’DE KONUŞULDU

ODTÜ’nün 70. yıl kutlamaları kapsamında düzenlenen “Distinguished Lecture Series”, University of California, Berkeley Kimya Bölümü Başkanı Prof. Dr. F. Dean Toste’yi ağırladı. Prof. Dr. Toste, 26 Haziran 2026 tarihinde ODTÜ Kültür ve Kongre Merkezi A Salonu’nda gerçekleştirdiği “Chemistry for a Sustainable Future” başlıklı sunumunda, sürdürülebilir bir gelecek oluşturulmasında kimya biliminin üstlenebileceği rolü ele aldı.

Sunumda güneş enerjisinin, biyokütlenin ve atıkların temiz yakıtlara, kimyasallara ve yeni malzemelere dönüştürülmesine yönelik kimyasal süreçler üzerinde duruldu. Fosil yakıtların yüksek enerji yoğunlukları, kolay taşınabilmeleri ve ihtiyaç anında kullanılabilmeleri nedeniyle yaygınlığını koruduğunu belirten Prof. Dr. Toste, yenilenebilir enerji kaynaklarından daha etkin yararlanılabilmesi için güvenli ve düşük maliyetli enerji depolama sistemlerinin geliştirilmesi gerektiğini ifade etti.

Sürdürülebilirliğin enerji üretiminin yanı sıra malzeme üretimini de kapsadığını vurgulayan Prof. Dr. Toste, naylon gibi günlük yaşamda yaygın olarak kullanılan ürünlerin petrol yerine biyokütleden elde edilen yenilenebilir karbon kaynaklarıyla üretilebileceğine ilişkin örnekler paylaştı. Sürdürülebilir kimya alanındaki teknolojilerin güvenli, ekonomik, çevre dostu ve endüstriyel ölçekte uygulanabilir hâle getirilmesinin fosil kaynaklara bağımlılığın azaltılması açısından taşıdığı öneme dikkat çekti.

ODTÜ, KUANTUM TEKNOLOJİLERİ ALANINDAKİ STRATEJİK İŞ BİRLİĞİNE KATILDI

ODTÜ, Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) ile Yükseköğretim Kurulu (YÖK) arasında imzalanan “Üniversiteler Savunma Sanayii Kuantum Teknolojileri Stratejik Yetkinlik Geliştirme İş Birliği Protokolü”ne taraf olan 11 üniversite arasında yer aldı. Protokolle kuantum hesaplama, kuantum haberleşme ve kuantum algılama alanlarında nitelikli insan kaynağının yetiştirilmesi, araştırma kapasitesinin güçlendirilmesi ve sürdürülebilir bir kuantum ekosisteminin oluşturulması hedefleniyor.

ODTÜ’nün yanı sıra Ankara, Bilkent, Boğaziçi, Gebze Teknik, Hacettepe, İstanbul Teknik, Koç, Özyeğin ve Sabancı üniversiteleri ile TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi’nin katkı sunacağı iş birliği kapsamında ön lisans, lisans ve lisansüstü eğitim programları ile sertifika programlarının geliştirilmesi planlanıyor. Araştırma merkezleri ve laboratuvar altyapılarının güçlendirilmesi, burs ve staj olanaklarının artırılması, yaz okulları ve teknik etkinliklerin düzenlenmesi ve savunma sanayii kuruluşlarıyla ortak araştırma projelerinin yürütülmesi de protokolün hedefleri arasında bulunuyor.

SSB Kuantum Programı Tanıtımı kapsamında imzalanan protokolün, üniversitelerde üretilen bilimsel bilginin teknolojiye dönüştürülmesine ve savunma sanayisinin ihtiyaç duyduğu kritik yetkinliklerin geliştirilmesine katkı sağlaması amaçlanıyor. Kuantum teknolojilerinde üniversite, kamu ve sanayi arasındaki iş birliğini derinleştirecek programla Türkiye’nin bu alandaki insan kaynağının ve küresel rekabet gücünün artırılması öngörülüyor.

Detaylar için: Demirören Haber Ajansı